MENU CHÍNH
Đại hội Hội Nông dân huyện Quảng Ninh lần thứ XI, nhiệm kỳ 2018-2023
LIÊN KẾT WEBSITE
 
 

Thống kê

Đang truy cậpĐang truy cập : 0


Hôm nayHôm nay : 194

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 20126

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 1753143

Giá cả nông sản

Trang nhất » Tin Tức » Văn nghệ giải trí

Đồng Hới - Đất của Văn hóa, Tín ngưỡng và Lễ Hội

Thứ năm - 12/05/2016 14:58
Đồng Hới đang có nhiều khởi sắc, ngày càng đổi mới phát triển đi lên. Nguyễn Như - một người con của thành phố Đồng Hới, đã có nhiều tác phẩm văn học, báo chí về thành phố thân thương của mình. Bây giờ, dù tuổi đã cao, nhưng tác giả vẫn miệt mài viết về Đồng Hới. Kể từ số này, Ban Biên tập xin giới thiệu Tập ký sự "Nhật Lệ- Miền ký ức" của tác giả Nguyễn Như.
Phần một: Đồng Hới - Đất của Văn hóa, Tín ngưỡng và Lễ Hội

Đồng Hới, đất của lịch sử, của truyền thống Cách mạng, của Danh lam thắng cảnh, của tiềm năng kinh tế, du lịch… và là đất của truyền thống Văn hóa tín ngưỡng.
Ngược từ cửa sông Nhật Lệ mà lên, ta đi qua những miền quê của những Di tích Văn hóa tín ngưỡng, mang đậm dấu ấn bản sắc văn hóa độc đáo của cư dân vùng sông nước cửa biển - Lâu nay nhiều nhà nghiên cứu Văn hóa dân gian hay gọi là vùng cửa lạch Nhật Lệ.
 


Tuần văn hóa Đồng Hới (ảnh mạng)
 
Từ bờ tả ngạn sông Nhật Lệ thuộc thôn Đồng Thành xưa, nay là phường Hải Thành, ta được tận thấy ngôi lăng thờ cá voi - được coi là vị thần linh của biển cả - đó là Lăng Bà .
Lăng Bà được người dân xóm Cửa ( Thôn Đồng Thành) lập ra như vậy tính ra cũng đã hơn trăm năm nay, là một trong những nơi thờ cá voi đầy đủ nghi lễ nhất, sớm nhất  ở vùng này. Ngôi Lăng này ngày càng linh thiêng, không chỉ trong tâm linh của người dân nơi đây, mà của cả khách thương các nơi tới, người đi làm nghề biển, kẻ buôn ghe bán gọ, ra vào của lạch, hầu hết đều vào Lăng Bà hương khói, cầu mong cho mỗi chuyến đi được bình yên và may mắn. Nhiều người tự nguyện dâng cúng lễ vật, đồ đạc thờ tự cho Lăng Bà. Hiện tại, chiếc chuông của Lăng Bà là do một chủ buôn ở tỉnh Quảng Ngãi dâng cúng. Đến khi Lăng Bà được xây cất thành hình ngôi đình rộng ba gian, nghi lễ thờ tự nơi đây ngày càng trang trọng. Cuộc lễ cầu ngư đến nay vẫn được duy trì, với mục đích hướng thiện trong sáng, phù hợp tâm linh nguyện vọng, tập quán tín ngưỡng - văn hóa của người dân.
Đối diện với Khu Lăng Bà, phía bên kia tả ngạn có cụm ba Di tích, ( ở thôn Sa Động – Xã Bảo Ninh ), đã được xếp hạng là khu di tích lịch sử cấp tỉnh, một là Lăng cá Ông ( thờ một hài cốt cá voi lớn, trôi dạt vào vùng bờ biển của Bảo Ninh, được nhân dân an táng), xây lăng thờ phụng,  hai là miếu ông Nghị, được nhân dân lập miếu thờ ghi công ông là người đã có hành động quả cảm, quên mình lập kế cho thuyền trãi của thôn Sa Động giành thắng lợi trong một cuộc bơi trãi ở sông Nhật Lệ,  ba là miếu âm hồn. nhân dân xây nên để làm nơi hương khói cho những vong hồn rũi thời bị thiên tai mất xác giữa biển giữa vời…
Bên cạnh Di tích, khu đền miếu nói trên, Vùng cửa sông Nhật Lệ còn có những ngôi đình làng cổ xưa, nơi diễn ra các sinh hoạt cộng đồng một thời chế độ cũ, ngày nay phần lớn được trùng tu lại, trên nềt đất cũ, hoặc nơi mới tái định cư. Đình làng Đồng Hải, ngôi đình nổi tiếng thời trước, về cả qui mô kiến trúc, xây dựng, về cả nội dung và hình thức các cuộc lễ tín ngưỡng được tổ chức. Sau đó tới các ngôi đình các làng Hà Thôn, Trung Bính, Sa Động, Phú Mỹ…Tại các ngôi đình làng xưa, các hoạt động văn hóa tín ngưỡng truyền thống diễn ra, mang đậm nét tâm linh, những cầu mong, những ước nguyện của cư dân vùng cửa lạch. Như các Lễ Xuân thủ kỳ yên - Lễ cầu yên đầu năm mới, cầu cho Quốc thái dân an, lễ hội cầu mùa đầu mỗi vụ cá mới, Lễ hội rằm Tháng Bảy “Xá tội vong nhân” còn gọi là Lễ Vu Lan báo hiếu cha mẹ. Cuộc lễ Rằm Tháng Bảy có địa phương ở Đồng Hới tổ chức nội dung làm lễ cứu vớt các vong linh không nơi nương tựa…
Cùng với các phần lễ, là phần hội. Phần hội ở nơi đây, chủ yếu giành cho nội dung trình diễn các làn điệu dân ca truyền thống, với hai điệu cơ bản là chèo cạn và múa bông. Chèo cạn mở đầu phần hội của các cuộc lễ nói trên. Các cuộc vui trong Lễ cầu mùa, Lễ cầu yên…tập trung vào chèo cạn và hò khoan chèo cạn. Các chị thanh nữ vừa chèo cạn, vừa hát các điệu hò khoan - chèo cạn, theo tiếng hò cái của hai người cái hò điều khiển, có khi còn gọi hai cái hò là thầy hò. Còn điệu múa bông, thường đi đôi với chèo cạn. Khi hò khoan chèo cạn đến độ cao điểm, thì múa bong từ từ xuất hiện, đồng thời chèo cạn rẽ ra hai bên, cho múa bông vào. Múa bông không hò hát như hò khoan chèo cạn, mà chủ yếu xếp hình tượng phản ánh sinh hoạt và ước nguyện của con người.
Ở Bảo  Ninh, có một cây hò khoan nổi tiếng, đã được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú, đó là ông Trương Gà - Người làng Sa Động ( đã qua đời) . Hầu như suốt cuộc đời, ông say sưa, miệt mài với các làn điệu dân ca truyền thống của quê hương, say sưa hát, đặc biệt ông hát và làm người hò cái trong hầu hết các cuộc lễ hội trong thôn xóm thời đó. Ông đã truyền nghề, truyền kinh nghiệm, bài vở lại cho con cháu, bà con. Lớp con cháu như các anh Trương Phương Xa,  Võ Anh Tý… đã nối nghiệp ông, vững vàng làm cây hát, làm soạn giả cho nhiều tổ khúc dân ca truyền thống, kể cả soạn lời cho hò khoan chèo cạn trong các cuộc lễ ở trong xã.
Hiện tại ở Đồng Hới,các lễ hội văn hóa truyền thống được phục hồi đúng mức, tạo thuận lợi cho việc bảo tồn, gìn giữ và phát huy vốn văn hóa - tín ngưỡng truyền thống của người dân Vùng cửa lạch Nhật Lệ. (còn nữa)
Nguyễn Như
Phần hai:   Lên hô lên - Hô lên !

 Những tin mới hơn

 Những tin cũ hơn

 
Trang thông tin điện tử tổng hợp Hội Nông dân tỉnh Quảng Bình  

Địa chỉ: Số 43 - Nguyễn Hữu Cảnh - TP. Đồng Hới
Điện thoại: (02322) 240528 Fax: (02323) 824563

Email: nhanongquangbinh@gmail.com
Chịu trách nhiệm xuất bản: Ông Lê Công Toán, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh.